De afgelopen 50 jaar is veel belangwekkend (empirisch) onderwijsonderzoek gedaan. Wetenschappers als Robert Marzano en John Hattie hebben met behulp van meta analyse binnen al die research krachtlijnen gevonden voor sterk onderwijs. Krachtlijnen, waar de onderwijspraktijk van kan profiteren. Krachtlijnen, omdat het onderzoek informatie oplevert, die richtinggevend gebruikt kan worden door onderwijsprofessionals. Geen recepten, maar ingrediënten voor onderwijs. Deze informatie voor onderwijsprofessionals kunt u gebruiken voor uw school.
Goede lessen maken is meer dan vakmanschap. Als leraar legt u uw persoonlijkheid in uw werk. Uw ervaring, kennis van de leerlingen en van de lesstof is uw werkterrein. Als schoolleider hebt u nog een extra verantwoordelijkheid, namelijk het zorgen voor optimaal onderwijs voor alle leerlingen in uw school. En: dat is meer dan de optelsom van de kwaliteiten van uw individuele collega’s.
Voor schoolleiders is het belangrijk om de individuele parels te verbinden, met andere woorden: de –individuele- kracht van leraren collectief maken. Dit is de kern van onderwijskundig leiderschap. Zorgen voor optimaal onderwijs voor al uw leerlingen. Uw instrument: het team steeds versterken. De informatie uit onderwijsonderzoek die u hierbij kunt gebruiken vindt u onder andere terug in de ‘Wat Werkt op school’-reeks.
Wat betekent dit voor mijn school? U kunt een paar heel praktische vragen stellen. Weet u bijvoorbeeld welke parels er in uw school te vinden zijn? Hoe kijkt u naar het werk van uw collega’s? Waarover is uw team eensgezind als het gaat over goed onderwijs? Werkt het onderwijs, zoals het gegeven wordt en deugt die manier van werken ook? Deze vragen raken de kunst van het onderwijzen. Antwoorden zijn niet goed of fout. Onderzoek leert, dat topscholen gericht werken aan de beantwoording van deze vragen door tijd te nemen voor planning van en reflectie op lessen.
Haarlemmer olie bestaat niet. Uw situatie, uw leerlingen, uw ouders en uw team zijn uniek. U kunt ervoor kiezen de kunst van het lesgeven systematisch aan de orde stellen. Tijd maken voor afstemming en leren van en met elkaar. Gesprekken in excellente teams gaan over de wijze waarop lessen steeds beter kunnen worden. Collega’s helpen elkaar daarbij en geven feedback. Dit is waar het om gaat: Kunst en Wetenschap van het onderwijzen, interessant voor u?
Marcel Bogaarts, adviseur Bazalt
